Artykuły

Patogeneza, neurobiologia i wymiar kulturowo-religijny natrętnego mycia rąk w zaburzeniu obsesyjno-kompulsyjnym

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD) reprezentuje wysocezłożoną postać psychopatologii neuropsychiatrycznej, która dotyka od 1% do 3% populacji ogólnej. Wśród fenotypów klinicznych tego zaburzenia podtyp związany z obsesjami zanieczyszczenia oraz towarzyszącym im kompulsywnym myciem i czyszczeniem (C-OCD, contamination-based OCD) stanowi od 50% do 65% wszystkich diagnozowanych przypadków. Choć natrętne mycie rąk sprawia wrażenie hipertrofii nawyków higienicznych, dogłębna analiza kliniczna ujawnia, że jest to zjawisko uformowane na styku zaburzeń obwodów neuronalnych, deficytów poznawczych, ewolucyjnego ucieleśnienia sprawczości oraz uniwersalnych archetypów kulturowo-religijnych.

Leki na OCD: jakie się stosuje i kiedy oceniać efekt?

W leczeniu OCD stosuje się przede wszystkim wybrane leki z grupy SSRI, a w określonych sytuacjach klomipraminę. Poprawę ocenia się na podstawie nasilenia obsesji, czasu zajmowanego przez rytuały i codziennego funkcjonowania. Ważną metodą leczenia jest także psychoterapia z ERP.

Farmakologiczne leczenie uzależnienia od alkoholu

Współczesne leczenie uzależnienia od alkoholu nie ogranicza się do psychoterapii czy metody awersyjnej. Nowoczesne leki – naltrekson i akamprozat – wyciszają biologiczny głód alkoholowy, pomagają odzyskać kontrolę nad piciem i chronią przed nawrotami bez wywoływania sztucznego lęku. W moim gabinecie psychiatrycznym w Lesznie pomagam pacjentom bezpiecznie dobrać farmakoterapię dopasowaną do ich indywidualnych potrzeb.

Lęk przed wojną. Jak alarmujące wiadomości wpływają na dorosłych i dzieci

Informacje o wojnie są potrzebne. Jednak wielokrotne powtarzanie alarmujących nagłówków może nasilać niepokój, utrudniać odpoczynek i podtrzymywać potrzebę ciągłego sprawdzania wiadomości. Na przykładach publikacji WP i Onetu wyjaśniam, czym różni się ostrzeganie od wzmacniania poczucia zagrożenia, co rzeczywiście wynika z badań oraz jak chronić zdrowie psychiczne dorosłych i dzieci bez ignorowania zasad bezpieczeństwa.

Lęk uogólniony – objawy, rozpoznanie i leczenie GAD

Lęk uogólniony to przewlekły niepokój, który dotyczy wielu codziennych spraw i trudno nad nim zapanować. Może zakłócać sen, utrudniać podejmowanie decyzji i powodować napięcie w ciele. O tym, czy zamartwianie stało się zaburzeniem wymagającym leczenia, decyduje nie sam temat obaw, lecz przede wszystkim ich uporczywość i wpływ na życie.

Nie każdy chaos w głowie to ADHD

Problemy z koncentracją mogą mieć wiele przyczyn. Sam test przesiewowy nie odróżnia ADHD od lęku, depresji, bezsenności, przeciążenia ani innych problemów zdrowotnych.

Psychoterapia czy płatna rozmowa o tym, jak minął tydzień?

Psychoterapia może być skuteczną metodą leczenia, ale sam fakt regularnych rozmów z osobą nazywającą się terapeutą nie oznacza jeszcze, że odbywa się rzetelna psychoterapia. Dobra terapia powinna mieć określony cel, metodę pracy, podstawy naukowe oraz sposób oceny efektów. Jak sprawdzić kwalifikacje psychoterapeuty, o co zapytać przed rozpoczęciem terapii i po czym poznać, że zamiast leczenia płacimy głównie za sympatyczną rozmowę?

Psychiatra, psycholog czy psychoterapeuta – do kogo się zgłosić?

Wybór odpowiedniego specjalisty nie zawsze jest oczywisty. Psychiatra, psycholog i psychoterapeuta zajmują się zdrowiem psychicznym, ale ich kompetencje i zakres pracy są różne. W praktyce często się uzupełniają, a wybór pierwszego specjalisty zależy przede wszystkim od rodzaju problemu i jego nasilenia.

SSRI a SNRI: różnice w działaniu i wyborze leczenia

SSRI hamują wychwyt zwrotny serotoniny, a SNRI – serotoniny i noradrenaliny. Obie grupy stosuje się m.in. w leczeniu depresji i wybranych zaburzeń lękowych. Różnica w mechanizmie nie oznacza, że jedna grupa jest zawsze skuteczniejsza. Wybór zależy od konkretnego leku i sytuacji pacjenta.

Alkohol na sen – dlaczego to rozwiązanie zwykle pogarsza bezsenność

Alkohol może ułatwiać zasypianie, dlatego część osób zaczyna traktować go jako domowy „środek nasenny”. Problem polega na tym, że szybsze zaśnięcie nie oznacza lepszego snu. Alkohol zmienia jego strukturę, sprzyja spłyceniu snu i wybudzeniom w drugiej części nocy. Efektem może być sen krótszy, mniej regenerujący i gorsze samopoczucie następnego dnia. Przy regularnym piciu organizm stopniowo przyzwyczaja się do alkoholu. Dawka, która wcześniej wystarczała do zaśnięcia, może przestać działać, a pacjent zaczyna pić więcej. W ten sposób problem ze snem może stopniowo łączyć się z problemem alkoholowym.

Depresja po porodzie: kiedy zmęczenie wymaga oceny?

Po porodzie zmęczenie jest częste, ale utrzymującej się rozpaczy, silnego lęku czy trudności w opiece nad sobą nie należy tłumaczyć wyłącznie niewyspaniem. Pomoc jest potrzebna także wtedy, gdy otoczenie oczekuje radości.

Jak wspierać bliską osobę z depresją?

Pomoc osobie z depresją często zaczyna się od spokojnej obecności i konkretnych propozycji. Bliski może wspierać leczenie, ale nie powinien sam przejmować roli terapeuty ani całej odpowiedzialności za bezpieczeństwo.

Depresja – objawy, rozpoznanie i leczenie

Depresja to zaburzenie psychiczne, które może wpływać na nastrój, energię, sen, koncentrację, zdolność do pracy oraz codzienne relacje. Nie zawsze objawia się wyłącznie smutkiem – u części osób dominują utrata zainteresowań, przewlekłe zmęczenie, drażliwość, zaburzenia snu, poczucie zobojętnienia lub dolegliwości somatyczne. Rozpoznanie depresji wymaga oceny lekarskiej oraz uwzględnienia innych możliwych przyczyn objawów. W artykule wyjaśniam, jakie są typowe objawy depresji, jak wygląda diagnostyka oraz jakie metody leczenia są obecnie stosowane.

Derealizacja i depersonalizacja – kiedy świat nagle wydaje się obcy

Derealizacja i depersonalizacja należą do tych objawów, które pacjentom bardzo trudno opisać. Często słyszę w gabinecie: „Wiem, gdzie jestem, ale wszystko wygląda jak we śnie”, „Czuję się, jakbym patrzył na siebie z boku” albo „Niby wszystko jest normalne, ale mam wrażenie, że świat nie jest do końca prawdziwy”. To doświadczenia nieprzyjemne i nierzadko bardzo lękotwórcze. Zwłaszcza gdy pojawiają się po raz pierwszy, łatwo pomyśleć, że zaczyna się coś poważnego: psychoza, schizofrenia, choroba neurologiczna albo utrata kontroli nad własnym umysłem. Najczęściej jednak sam fakt występowania derealizacji czy depersonalizacji nie oznacza żadnej z tych rzeczy.