Na tej stronie
Około 4 min czytania

Rafael Santi, „Szkoła ateńska”, 1509–1511.
Czym zajmuje się psychiatra?
Psychiatra jest lekarzem specjalistą w zakresie psychiatrii. Ocenia stan psychiczny pacjenta, stawia rozpoznania, różnicuje zaburzenia psychiczne z chorobami somatycznymi oraz może zlecać leczenie farmakologiczne i niezbędną diagnostykę.
Podczas konsultacji psychiatrycznej analizuje się nie tylko samopoczucie, ale również sen, apetyt, poziom energii, koncentrację, przebieg objawów, wcześniejsze leczenie, przyjmowane leki i choroby współistniejące. W zależności od sytuacji lekarz może zalecić farmakoterapię, psychoterapię, dalszą diagnostykę albo obserwację.
Wizyta u psychiatry nie oznacza automatycznie rozpoczęcia leczenia lekami. Celem konsultacji jest przede wszystkim ustalenie, z jakim problemem mamy do czynienia i jaka forma leczenia będzie najbardziej odpowiednia.
Czym zajmuje się psycholog?
Psycholog ukończył studia psychologiczne. Może prowadzić konsultacje psychologiczne, diagnozę psychologiczną, wykonywać testy oraz udzielać wsparcia w sytuacjach kryzysowych i w trudnościach emocjonalnych.
Psycholog nie jest lekarzem, dlatego nie przepisuje leków i nie prowadzi farmakoterapii. Może natomiast pomóc w dokładniejszej ocenie funkcjonowania poznawczego, emocjonalnego i osobowościowego, a także wskazać, czy potrzebna jest konsultacja psychiatryczna lub psychoterapia.
Kim jest psychoterapeuta?
Psychoterapeuta prowadzi regularne leczenie metodami psychoterapeutycznymi. Psychoterapia nie polega wyłącznie na rozmowie czy udzielaniu wsparcia. Jest uporządkowaną formą leczenia prowadzoną według określonego podejścia terapeutycznego i z jasno ustalonym celem.
Psychoterapeutą może być psycholog, lekarz lub osoba z innym wykształceniem podstawowym, która ukończyła odpowiednie szkolenie psychoterapeutyczne. Dlatego sam tytuł psychologa albo lekarza nie oznacza jeszcze posiadania kwalifikacji psychoterapeutycznych.
Przed rozpoczęciem terapii warto zapytać o ukończone szkolenie, doświadczenie w pracy z danym problemem, stosowaną metodę oraz sposób oceny postępów leczenia. Ma to szczególne znaczenie w zaburzeniach, w których skuteczność terapii zależy od zastosowania konkretnych technik.
Kiedy lepiej zacząć od psychiatry?
Konsultacja psychiatryczna jest szczególnie wskazana wtedy, gdy objawy są nasilone, szybko narastają lub wyraźnie utrudniają codzienne funkcjonowanie. Dotyczy to między innymi głębokiego obniżenia nastroju, nasilonego lęku, napadów paniki, długotrwałej bezsenności, znacznego pobudzenia, podejrzenia psychozy, dużych zmian zachowania lub sytuacji, w których może być potrzebne leczenie farmakologiczne.
Psychiatra jest również właściwym specjalistą, gdy pacjent już przyjmuje leki psychotropowe i potrzebuje oceny ich skuteczności, działań niepożądanych albo modyfikacji leczenia.
Kiedy pomocny będzie psycholog lub psychoterapeuta?
Psycholog może być dobrym pierwszym wyborem, gdy potrzebna jest diagnoza psychologiczna, ocena funkcjonowania poznawczego lub wsparcie w związku z trudną sytuacją życiową.
Psychoterapeuta będzie właściwym specjalistą wtedy, gdy problem wymaga regularnej, długoterminowej pracy nad objawami, sposobem reagowania, relacjami lub utrwalonymi schematami funkcjonowania.
W wielu zaburzeniach najlepsze efekty daje połączenie psychoterapii z leczeniem psychiatrycznym. Dotyczy to między innymi depresji, zaburzeń lękowych, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych czy choroby afektywnej dwubiegunowej.
Czy można korzystać z pomocy kilku specjalistów jednocześnie?
Tak. Psychiatra i psychoterapeuta często prowadzą leczenie równolegle. Ważne, aby poszczególne elementy terapii były ze sobą spójne, a pacjent przekazywał lekarzowi informacje o istotnych zmianach w terapii oraz terapeucie o ważnych zmianach leczenia farmakologicznego.
Nie każdy pacjent wymaga jednocześnie psychiatry, psychologa i psychoterapeuty. Zakres pomocy powinien wynikać z rzeczywistych potrzeb, a nie z zasady, że więcej specjalistów oznacza lepsze leczenie.
Jak wybrać odpowiedniego specjalistę?
Nie trzeba samodzielnie stawiać sobie diagnozy przed umówieniem wizyty. Wystarczy opisać problem, jego czas trwania i wpływ na codzienne funkcjonowanie. Jeżeli wybrany specjalista uzna, że potrzebna jest inna forma pomocy, powinien wskazać właściwy kierunek dalszego postępowania.
Jeżeli problem jest nasilony, obejmuje znaczną zmianę nastroju, zachowania, snu lub funkcjonowania, albo pojawia się pytanie o leczenie farmakologiczne, dobrym punktem wyjścia jest konsultacja psychiatryczna.
Czytaj dalej
konsultacja psychiatryczna w Lesznie
Fobia społeczna: gdy obawa przed oceną ogranicza życie
ERP w OCD: jak wygląda ekspozycja z powstrzymaniem reakcji?
Psychoterapia czy płatna rozmowa o tym, jak minął tydzień?
Najczęstsze pytania
Czy psycholog przepisuje leki?
W Polsce sama kwalifikacja psychologa nie uprawnia do wystawiania recept jak lekarz.
Czy psychiatra zawsze prowadzi psychoterapię?
Nie. Zakres praktyki i przygotowanie trzeba sprawdzić u konkretnego specjalisty.
Czy muszę wybrać jedną formę pomocy na zawsze?
Nie. Potrzeby mogą się zmieniać, a metody mogą się uzupełniać.