Leki przeciwdepresyjne nie wywołują typowego uzależnienia związanego z przymusem przyjmowania substancji, poszukiwaniem euforii i utratą kontroli. Organizm może jednak przystosować się do leku, dlatego po nagłym odstawieniu albo pominięciu dawek mogą wystąpić objawy odstawienne.
Uzależnienie a objawy odstawienne
Uzależnienie i fizjologiczne przystosowanie organizmu to nie to samo. W uzależnieniu charakterystyczne są między innymi silny przymus przyjmowania substancji, trudność w kontrolowaniu jej używania i kontynuowanie mimo szkód. Leki przeciwdepresyjne zwykle nie powodują takiego wzorca.
Objawy po zmniejszeniu dawki mogą natomiast wynikać z tego, że układ nerwowy potrzebuje czasu na przystosowanie się do zmiany. Nie oznaczają one automatycznie uzależnienia ani nawrotu choroby. Rozróżnienie tych sytuacji może wymagać oceny lekarskiej.
Dlaczego po odstawieniu mogą pojawić się objawy?
Ryzyko objawów zwiększa się przy nagłym odstawieniu, szybkim zmniejszeniu dawki lub pomijaniu kolejnych dawek. Ich rodzaj i nasilenie zależą między innymi od stosowanego leku, dawki, czasu leczenia i indywidualnej reakcji organizmu.
Jak bezpiecznie kończyć leczenie?
Leczenie najczęściej kończy się przez stopniowe zmniejszanie dawki według indywidualnego planu. Tempo zależy od leku, dawki, długości terapii, wcześniejszych doświadczeń i samopoczucia podczas redukcji. U części osób trwa to kilka tygodni, u innych dłużej.
Jeżeli podczas zmniejszania dawki pojawiają się nasilone dolegliwości, plan można zweryfikować z lekarzem. Celem nie jest jak najszybsze odstawienie, lecz bezpieczne zakończenie leczenia i obserwacja stanu psychicznego.
Kiedy potrzebny jest pilny kontakt?
Przy gwałtownym pogorszeniu stanu, myślach o samouszkodzeniu lub samobójstwie, silnym pobudzeniu albo bezpośrednim zagrożeniu bezpieczeństwa potrzebna jest pilna pomoc. Planowa rejestracja na wizytę nie zastępuje kontaktu z numerem alarmowym 112 lub zgłoszenia się do najbliższego SOR albo izby przyjęć.